Hải quân Philippines sai nghiêm trọng khi bắn chết 2 ngư dân Việt Nam


(Thời sự) - Các hãng tin của Philippines như ABS – CBN News, Inquirer và philstar.com dẫn nguồn tin từ các nhà điều tra cho biết Hải quân Philippines có lỗi trong vụ bắn chết 2 ngư dân Việt Nam trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines vào ngày 22/9 vừa qua.

Một cảnh sát biển Philippines đứng trước tàu cá của Việt Nam tại tỉnh Pangasinan ngày 02/11/2016. - Ảnh minh họa.

Một cảnh sát biển Philippines đứng trước tàu cá của Việt Nam tại tỉnh Pangasinan ngày 02/11/2016. – Ảnh minh họa.

Các nhà điều tra đã đưa ra kết luận trên dựa theo một phán quyết vào năm 1999 của Tòa án Quốc tế về Luật Biển. Phán quyết ghi rằng “Cần phải tránh việc sử dụng vũ lực quá đáng và không hợp lý khi chặn bắt một tàu, chẳng hạn như dùng súng máy tự động nòng lớn bắn đạn thật và khi không thể tránh việc dùng vũ lực, thì hành động này cũng không được vượt quá giới hạn hợp lý và cần thiết”.

Vụ việc xảy ra tại nơi cách thành phố Bolinao của tỉnh Pangasian 36 hải lý, tức là nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Các nhà điều tra Philippines nhấn mạnh rằng chiếu theo Công ước về Luật biển, trong vùng đặc quyền kinh tế, Philippines “không có chủ quyền, mà chỉ có quyền chủ quyền trong việc thăm dò và khai thác, bảo tồn và quản lý các nguồn tài nguyên thiên nhiên được tìm thấy”. Điều này có nghĩa là Philippines không thể có hành động để buộc thực thi pháp luật, ngoại trừ luật về đánh cá và bảo vệ môi trường biển.

Nguồn tin của ABS – CNB News dựa trên kết quả thẩm vấn thuyền trưởng của tàu cá Việt Nam cho biết: Tối 22/9, tàu cá Việt Nam đang neo đậu thì thấy một tàu lao thẳng về phía họ. Tàu cá Việt Nam liền nhổ neo bỏ chạy về phía Việt Nam vì tưởng rằng đó là tàu của hải tặc. Chỉ đến khi tàu này đến gần, các ngư dân mới nhận ra đó là tàu tuần duyên Philippines. Mặc dù chỉ cách 3 đến 5 mét, nhưng tàu Philippines nổ súng, bắn chết 2 ngư dân trên tàu cá Việt Nam.

Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý được ABS – CBN News dẫn lời cho rằng Hải quân Philippines không hẳn có lỗi và họ hoàn toàn có quyền hành động đối với những tàu bị xem là đánh cá bất hợp pháp trong vùng đặc quyền kinh tế Philippines. Như vậy, phía Việt Nam phải chứng minh rằng tàu cá Việt Nam nói trên lúc đó không đánh cá trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines.

Chuyên gia biển Jay Batongbacal, Giám đốc Viện Luật biển và Hàng hải thuộc Đại học Philippines, nói rằng vẫn còn quá sớm để có thể đi đến kết luận là Hải quân Philippines có thể bị kỷ luật trong vụ việc này hay không. Theo ông, việc Hải quân Philippines thực thi pháp luật trong vùng đặc quyền kinh tế của nước mình là ‘hợp lý’.

Luật sư Romel Bagares, Giám đốc Điều hành của Trung tâm Luật quốc tế tại Philippines, cũng chỉ ra rằng những viên chức liên quan trong vụ việc đều là viên chức nhà nước và họ được hưởng quyền miễn trừ. Vụ việc chỉ có thể được một tòa hình sự Philippines thụ lý khi chính phủ Manila công khai bãi bỏ quyền miễn trừ như thế.

Theo nhật báo Inquirer ngày 30/9, sau khi nhận xác 2 ngư dân Việt Nam Lê Văn Liêm và Lê Văn Reo từ hôm 24/9 đến nay, ngày nào nhà quàn Bani cũng phải tiếp những viên chức từ phía quân đội, cảnh sát và truyền thông Philippines, cũng như người từ Đại sứ quán Việt Nam ở Philippines. Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn chưa thấy thân nhân của 2 ngư dân xấu số.

Trong khi đó, có tin nói những người bị bắt trên chiếc tàu đánh cá gồm thuyền trưởng Phạm Tô và 4 ngư dân khác là Phan Lâm, Nguyễn Thanh Chi, Phan Văn Liêm, Nguyễn Văn Trọng hiện đang bị giữ cùng chiếc tàu đánh cá neo tại cảng thị trấn Sual, tỉnh Pangasinan.

* Theo nguồn tin điều tra của philstar.com, ABS – CBN News, Inquirer ngày 02/10/2017.

Thiên Lý (Tổng hợp)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyenchivinh.org